Kedi ve Köpeklerde Aşı Sonrası Yan Etkiler



Aşılar genellikle güvenlidir ve yan etkilerin çoğu hafif ve kısa sürelidir. Nadir görülen alerjik tepkiler ise hızlı müdahale gerektirir.
Bu sayfada 11 başlık
Kedi ve köpeklerde aşı sonrası yan etkilerin çoğu hafiftir: bir iki gün süren halsizlik, iştahta azalma, hafif ateş ve enjeksiyon yerinde hassasiyet. Yüzde şişlik, nefes darlığı, tekrarlayan kusma ya da bayılma ise nadir görülür ama acildir; böyle bir durumda beklemeden veteriner hekime ulaşmak gerekir.
Aşı, bağışıklık sistemini hastalıkla karşılaşmadan önce hazırlayan bir uygulamadır. Bu hazırlık sırasında vücudun bazı tepkiler vermesi doğaldır. Kedi ve köpeklerde aşı sonrası görülen etkilerin büyük çoğunluğu hafiftir ve bir iki gün içinde geçer. Kılavuzlar, aşıların sağladığı korumanın olası yan etki riskinden çok daha büyük olduğunu vurgular. Yine de hangi belirtinin normal, hangisinin acil olduğunu bilmek, aşı gününü daha rahat geçirmenizi sağlar.
Sık görülen ve genellikle hafif etkiler
- Bir iki gün süren halsizlik, daha çok uyuma
- İştahta kısa süreli azalma
- Hafif ateş
- Enjeksiyon yerinde hassasiyet ya da küçük, ağrısız bir şişlik
- Burundan uygulanan aşılardan sonra birkaç gün hapşırma ya da hafif burun akıntısı
Bu belirtiler bağışıklık sisteminin çalıştığını gösteren olağan tepkilerdir. Hayvanınızın sessiz ve sakin bir ortamda dinlenmesine izin vermenizi, suya kolay ulaşmasını sağlamanızı ve aşı gününde yoğun egzersiz ya da banyo gibi uygulamaları ertelemenizi öneririz.
Kedilerin Büyüme Süreci. Hangi Aşılar Ne Zaman Yapılmalı? Yavru/Yetişkin 2. Kedi Sahiplenme İpuçları
Aşı sonrası yan etkiler ne kadar sürer?

Hafif etkiler çoğunlukla aşı günü ya da ertesi gün başlar ve bir iki gün içinde kendiliğinden geçer. Enjeksiyon yerindeki küçük şişlik daha uzun sürebilir; birkaç gün ile birkaç hafta arasında yavaş yavaş küçülmesi beklenir. Burundan uygulanan aşılardan sonraki hapşırma da genellikle birkaç gün içinde kaybolur. İki günden uzun süren halsizlik ya da iştahsızlık, giderek artan bir belirti ya da sizi tedirgin eden herhangi bir durum olduğunda bizi aramanız yeterlidir; gerekirse muayene planlarız. Ateşin evde nasıl fark edileceğini kedinin ateşi nasıl anlaşılır yazımızda anlatıyoruz.
Hemen veterinere başvurmanız gereken belirtiler
Nadiren aşıdan sonraki dakikalar ya da saatler içinde alerjik tepki gelişebilir. Aşağıdaki belirtiler acil durumdur; 7/24 hattımızı (0501 036 59 80) aramanızı öneririz; acil veteriner hizmetimiz gece ve hafta sonu da açıktır:
- Yüzde, dudaklarda, göz çevresinde ya da boyunda şişlik
- Vücutta yaygın kaşıntılı kabarıklıklar
- Tekrarlayan kusma ya da ishal
- Nefes almada güçlük, hızlı ya da hırıltılı solunum
- Diş etlerinde solukluk ya da morarma
- Güçsüzlük, sendeleme, bayılma ya da yığılma
Bu tür tepkiler çoğunlukla aşıdan sonraki ilk saatlerde görülür. Bu nedenle özellikle daha önce aşıya tepki vermiş hayvanlarda, aşıdan sonra bir süre klinikte ya da yakınında beklemenizi önerebiliriz.
Kedilerde aşı yerinde yumru

Kedilerde nadiren enjeksiyon yerinde zamanla büyüyen bir doku kitlesi gelişebilir. Bu tablo çok seyrek görülse de erken fark edilmesi önemlidir. Kılavuzlar, aşı yerindeki bir şişlik için basit bir kural önerir:
- Aşıdan sonra 3 aydan uzun süren,
- 2 santimetreden büyük olan,
- ya da aşıdan 1 ay sonra hâlâ büyümeye devam eden bir şişlik hekime gösterilmelidir.
Bu risk nedeniyle kedilerde aşıların hangi bölgeye yapıldığını kayıt altına alıyor ve kılavuzların önerdiği bölgeleri tercih ediyoruz. Aşı yerinde küçük bir şişlik görürseniz panik yapmanıza gerek yok; çoğu kısa sürede kendiliğinden kaybolur. Yalnızca yukarıdaki durumlardan biri varsa hekimimize göstermeniz yeterlidir. Konuyu aşı yerinin şişmesi yazımızda daha ayrıntılı ele alıyoruz.
Köpeklerde aşı yerinde şişlik ve topallama
Köpeklerde de enjeksiyon yerinde nohut büyüklüğünde, sert ve çoğu zaman ağrısız bir şişlik oluşabilir; genellikle haftalar içinde kendiliğinden küçülür. Aşı arka bacağa yakın bir bölgeye yapıldıysa bir iki gün hafif topallama ya da o bölgeye dokunulmasından hoşlanmama görülebilir. Şişlik büyüyorsa, sıcak ve ağrılıysa, akıntı varsa ya da topallama iki günden uzun sürüyorsa hekimimize göstermenizi öneririz. Aşıyla ilgisi olmayan kitleler de aynı dönemde fark edilebildiği için geçmeyen her şişliğin değerlendirilmesi iyi olur; ele gelen şişlik yazımızda nelere baktığımızı anlatıyoruz.
Yan etki riskini azaltmak için neler yapıyoruz?

- Aşıdan önce genel muayene yapıyor, hasta hayvanlarda aşıyı erteliyoruz.
- Kılavuzların önerdiği gibi gereksiz sık aşılamadan kaçınıyor, her hayvanın risk durumuna göre aşı seçiyoruz.
- Daha önce aşıya tepki vermiş hayvanlarda aşı planını yeniden değerlendiriyor, gerekirse aşıları farklı günlere ayırıyoruz.
- Aşının adı, seri numarası ve uygulama bölgesini kayıt altına alıyoruz.


Daha önce aşıya tepki verdiyse
Hayvanınız daha önce bir aşıdan sonra yüzde şişlik, kusma ya da halsizlik gibi bir tepki gösterdiyse, bunu bir sonraki aşıdan önce mutlaka hekimimize söylemenizi öneririz. Bu durumda hekiminiz aşı türünü değiştirebilir, aşıları farklı günlere bölebilir, bazı çekirdek aşılar için antikor testiyle gerekliliği değerlendirebilir ya da aşıdan önce bazı önlemler alabilir. Tepki vermiş olmak, çoğu zaman aşılamanın tamamen bırakılması gerektiği anlamına gelmez; plan kişiye özel hale getirilir.
Aşı sonrası evde gözlem
Aşıdan sonraki ilk birkaç saat hayvanınızı gözünüzün önünde tutmanızı, sonraki iki gün de iştahını, enerjisini ve aşı yerini takip etmenizi öneririz. Hafif halsizlik iki günden uzun sürerse, iştah tamamen kesilirse ya da aşı yerindeki şişlik ağrılı ve sıcak hale gelirse randevu alarak hekimimize göstermeniz iyi olur. Hayvanınızın aşı kartını saklamanız, yaşanan tepkiyi tarih ve saatiyle not etmeniz de sonraki planlamayı kolaylaştırır.
Aşıdan sonra nelerden kaçınmak iyi olur?
- Hekime danışmadan ilaç vermek: İnsanlar için kullanılan ağrı kesici ve ateş düşürücüler kedi ve köpeklerde zehirlenmeye yol açabilir.
- Enjeksiyon yerini ovmak ya da sıkmak: Bölgeyi kendi haline bırakmak yeterlidir.
- Banyo, tıraş ve yoğun egzersiz: Bir iki gün ertelemenizi öneririz.
- Pansiyon, uzun yolculuk ve kalabalık ortam: Aşı gününe ve ertesine denk getirmemek, hem dinlenmeyi hem gözlemi kolaylaştırır.
- Belirtiyi beklemek: Yüzde şişlik ya da nefes darlığı gibi acil işaretlerde kendiliğinden geçmesini beklememenizi öneririz.
Aşı gününe hazırlık
Aşı gününü sakin geçirmek yan etkilerin fark edilmesini de kolaylaştırır. Randevuyu, sonrasında evde olabileceğiniz bir saate almanızı öneririz. Kedinizi kendi taşıma çantasıyla, köpeğinizi tasmayla getirmeniz stresi azaltır. Hayvanınızın son günlerde ishal, kusma, öksürük ya da iştahsızlık yaşayıp yaşamadığını, kullandığı ilaçları ve daha önceki aşı tepkilerini muayenede bize anlatmanız, aşı kararını doğru vermemize yardımcı olur. Aşıdan önce hayvanınızı aç bırakmanıza genellikle gerek yoktur.
Animal Park’ta aşı güvenliği
Feneryolu’ndaki kliniğimizde her aşıyı aşılama ve aşı takip programımızla kayıt altına alıyor, önceki tepkileri de aynı kayda işliyoruz. Kliniğimiz 7 gün 24 saat açık olduğu için aşıdan sonra gece ya da hafta sonu bir belirti fark ederseniz bize her zaman ulaşabilirsiniz. Türe göre genel aşı sırasını kedi aşı takvimi ve köpek aşı takvimi sayfalarımızda bulabilirsiniz. Kesin değerlendirme ve tedavi için veteriner hekimimize başvurmanızı öneririz.
Sık sorulan sorular
Aşıdan sonra halsizlik ne kadar sürer?
Genellikle bir iki gün içinde geçer. İki günden uzun süren halsizlikte ya da iştahın tamamen kesilmesinde hekimimize başvurmanızı öneririz.
Aşı yerindeki şişlik normal mi?
Küçük ve ağrısız bir şişlik birkaç gün ya da hafta içinde genellikle kaybolur. Kedilerde 3 aydan uzun süren, 2 cm'den büyük ya da 1 ay sonra büyüyen şişlik hekime gösterilmelidir.
Aşı alerjisi ne kadar sürede ortaya çıkar?
Alerjik tepkiler çoğunlukla aşıdan sonraki dakikalar ya da ilk saatler içinde görülür. Bu sürede hayvanınızı gözünüzün önünde tutmanızı öneririz.
Aşıya tepki veren hayvan bir daha aşılanabilir mi?
Çoğu durumda evet; ancak plan değiştirilir. Hekiminiz aşı türünü değiştirebilir, aşıları ayrı günlere bölebilir ya da antikor testiyle gerekliliği değerlendirebilir.
Aşıdan sonra hayvanıma ağrı kesici verebilir miyim?
İnsanlar için kullanılan ağrı kesiciler kedi ve köpeklerde ciddi zehirlenmelere yol açabilir. Hekime danışmadan hiçbir ilaç vermemenizi öneririz.
Aşıdan sonra kedim ya da köpeğim yemek yemiyor, ne yapmalıyım?
İştahın bir iki öğün azalması olağandır. Suya ulaşabildiğinden emin olmanızı ve sakin bir ortam sağlamanızı öneririz; iştahsızlık iki günü geçerse ya da kusma eklenirse bizi aramanız iyi olur.
Aşıdan sonra banyo yaptırabilir miyim?
Banyo, tıraş ve yoğun egzersiz gibi yorucu işleri bir iki gün ertelemenizi öneririz. Bu süre hem dinlenmeyi hem de olası bir belirtiyi fark etmenizi kolaylaştırır.
Aşıdan sonra köpeğim topallıyor, normal mi?
Enjeksiyon bacağa yakın bir bölgeye yapıldıysa bir iki gün hafif topallama görülebilir. Topallama iki günden uzun sürerse ya da bölge şiş, sıcak ve ağrılıysa hekimimize göstermenizi öneririz.
Yavrularda aşı yan etkisi daha mı sık görülür?
Yavrular kısa aralıklarla birkaç aşı olduğu için hafif halsizlik daha sık fark edilebilir; çoğu bir iki günde geçer. Belirtileri her dozdan sonra not etmeniz, sonraki aşı planını yapmamıza yardımcı olur.
Aşı takvimini birlikte planlayalım
Yaşa, yaşam tarzına ve sağlık durumuna göre aşı ve parazit takvimini birlikte çıkaralım.


Bağlantılı sayfalar
İlgili hizmetler
İlgili hastalıklar
Aşılar
Hayvan türleri
Kaynaklar
Bu sayfadaki içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; veteriner hekim muayenesinin yerini tutmaz. Evcil hayvanınızda bir belirti varsa kliniğimizi arayın: 0501 036 59 80 (7/24).











