Kedi ve Köpeklerde Diş Hastalıkları



Diş hastalıkları kedi ve köpeklerde en sık görülen sağlık sorunları arasındadır ve çoğu zaman sessiz ilerler. Düzenli ağız kontrolü ve evde diş bakımı, ağrının ve diş kaybının önüne geçmeye yardımcı olur.
Bu sayfada 8 başlık
Diş hastalıkları kedi ve köpeklerde en sık görülen sağlık sorunları arasındadır ve çoğu zaman sessiz ilerler. Kötü ağız kokusu, diş taşı, kırmızı ve şiş diş eti ya da yemeği ağzından düşürme gibi belirtilerde ağız muayenesi öneririz. Tedavinin temeli anestezi altında yapılan profesyonel diş temizliğidir; düzenli kontrol ve evde diş bakımı ağrının ve diş kaybının önüne geçmeye yardımcı olur.
Diş hastalıkları neden bu kadar yaygın?
Uluslararası kaynaklara göre kedi ve köpeklerin büyük bir bölümünde üç yaşına gelmeden bir miktar diş ve diş eti hastalığı gelişir. Bu sorunlar sessiz ilerler; çünkü kedi ve köpekler ağız ağrısını çok iyi saklar ve çoğu zaman yemeye devam eder. Ağız sağlığı ise yalnızca dişlerle ilgili değildir: Uzun süren ağız iltihabı kronik ağrıya, iştah ve davranış değişikliklerine yol açar ve genel sağlığı etkileyebilir.
En sık görülen diş sorunları

- Diş taşı ve periodontal hastalık: Diş yüzeyinde biriken bakteri plağı sertleşerek diş taşına dönüşür. İltihap önce diş etinde başlar (gingivit), tedavi edilmezse dişi taşıyan bağ dokusu ve kemiğe ilerler (periodontitis). Sonuçta diş sallanır ve kaybedilir.
- Kırık dişler: Özellikle köpeklerde kemik, sert çiğneme oyuncakları ve taş çiğneme sonucu görülür. Diş özü (pulpa) açığa çıktığında ağrı ve kök enfeksiyonu gelişebilir.
- Diş rezorpsiyonu: Kedilerde çok sık görülen, dişin kendi kendini yıkmasıdır; çok ağrılıdır ve çoğunlukla diş eti hizasında başlar.
- Süt dişi kalıntısı: Özellikle küçük ırk köpeklerde süt dişleri düşmeden kalıcı dişler çıkar; dişlerin üst üste binmesi plak birikimini hızlandırır.
- Diş kökü apseleri: Yüzde, göz altında ya da çenede şişlik ve akıntıya yol açabilir.
- Kedilerde stomatit ve ağız içi kitleler de daha az sıklıkla karşılaşılan ama önemli sorunlardandır.
Risk etkenleri
- İlerleyen yaş
- Küçük ırk köpekler ve basık yüzlü ırklar (dişler çok sık dizilir)
- Yalnızca yumuşak mama ile beslenme ve evde diş bakımının yapılmaması
- Kemik, taş ve çok sert nesnelerin çiğnenmesi
- Kedilerde FIV, FeLV ve kalisivirüs gibi enfeksiyonlar
- Diyabet ve böbrek hastalığı gibi genel hastalıklar
Belirtiler

- Kötü ağız kokusu
- Dişlerde sarı-kahverengi taş birikimi, kırmızı ve şiş diş eti
- Salya akması, bazen kanlı salya
- Tek taraflı çiğneme, yemeği ağzından düşürme, sert mamayı reddetme
- Patiyle ağzı ya da yüzü kaşıma
- Yüzde, göz altında şişlik
- Sallanan, kırık ya da renk değiştirmiş dişler
- Huysuzluk, başına dokunulmasından kaçınma


Veteriner hekim nasıl değerlendirir?
Uyanık bir hayvanda yapılan ağız muayenesi önemli ipuçları verir; ancak sorunların büyük kısmı diş eti çizgisinin altındadır. Bu nedenle kapsamlı ağız değerlendirmesi genellikle anestezi altında yapılır. Her diş tek tek incelenir, diş eti cepleri ölçülür ve kök ile kemik durumunu görmek için diş röntgeni çekilir. Anestezi öncesinde kan testleriyle hayvanın genel sağlığı değerlendirilir ve anestezi planı buna göre yapılır.
Tedavi yaklaşımları

Tedavinin temeli, anestezi altında yapılan profesyonel diş temizliğidir: Diş taşları hem diş yüzeyinden hem de diş eti çizgisinin altından ultrasonik aletlerle temizlenir, ardından dişler cilalanarak pürüzsüz hale getirilir. Anestezisiz yapılan diş taşı temizliği yalnızca görünen yüzeyi temizler, asıl sorunun bulunduğu diş eti altını tedavi etmez ve hayvan için stresli ve güvensizdir; uluslararası diş rehberleri bu uygulamayı önermez.
Kurtarılamayacak kadar hasarlı, sallanan, kırık ya da rezorpsiyona uğramış dişler ağrıyı ortadan kaldırmak için çekilebilir; süreci diş çekimi sayfamızda anlattık. Ağrı yönetimi tedavinin önemli bir parçasıdır ve hekim tarafından planlanır. Kedi ve köpekler diş çekiminden sonra genellikle kısa sürede rahatlar ve yemek yemeye devam eder.
Evde diş bakımı
- Kedi ya da köpeğe özel diş fırçası ve hayvanlar için üretilmiş diş macunu ile düzenli fırçalama; insan diş macunu kullanılmamalıdır
- Fırçalamaya kısa sürelerle, ödüllerle ve sabırla alıştırma
- Diş sağlığını desteklediği gösterilmiş mama, çiğneme ürünleri ve ağız çözeltileri
- Kemik, boynuz, taş ve çok sert çiğneme oyuncaklarından kaçınma
- Yılda en az bir kez ağız ve diş kontrolü
Ağrılı bir ağzı fırçalamaya çalışmak hayvanın fırçalamaya karşı isteksizlik geliştirmesine neden olabilir. Diş tedavisi tamamlandıktan sonra fırçalamaya başlamanız daha iyi olur. Alıştırma adımlarını kedilerde diş fırçalama yazımızda bulabilirsiniz.
Ne zaman acile gelinmeli?
Yüzde ya da çene altında hızla büyüyen şişlik, ağızdan durmayan kanama, kırık bir diş nedeniyle şiddetli ağrı, ağzı kapatamama ya da ağız ağrısı nedeniyle bir günden uzun süre yememe durumlarında aynı gün değerlendirme öneririz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır; kesin tanı ve tedavi için kedinizi ya da köpeğinizi bir veteriner hekime muayene ettirmenizi öneririz. Animal Park olarak Kadıköy Feneryolu’nda 7/24 açığız; acil durumlarda 0501 036 59 80 numaralı hattımızdan bize her saat ulaşabilirsiniz. Diğer konuları köpek hastalıkları ve kedi hastalıkları rehberlerimizde bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Diş taşı temizliği neden anestezi altında yapılıyor?
Diş eti altındaki taşları temizlemek, her dişi incelemek ve röntgen çekmek için hayvanın hareketsiz ve ağrısız olması gerekir. Anestezi öncesinde kan testleriyle risk değerlendirilir ve anestezi süresince hayvan izlenir.
Anestezisiz diş temizliği yaptırabilir miyim?
Anestezisiz temizlik yalnızca görünen yüzeyi temizler, diş eti altındaki asıl sorunu tedavi etmez ve hayvan için stresli olabilir. Uluslararası diş rehberleri bu yöntemi önermez.
Ne sıklıkla diş temizliği gerekir?
Bu, ağız yapısına, ırka ve evde yapılan bakıma göre değişir. Yıllık kontrollerde ihtiyaç birlikte değerlendirilir.
Kemik dişleri temizler mi?
Kemik ve çok sert nesneler diş kırıklarına, ağız yaralanmalarına ve sindirim sorunlarına yol açabilir. Diş sağlığı için güvenli alternatifleri hekiminizle konuşabilirsiniz.
Yaşlı hayvana anestezi uygulanabilir mi?
Yaş tek başına engel değildir. Anestezi öncesi testler ve dikkatli bir anestezi planıyla yaşlı hayvanlarda da diş tedavisi güvenle planlanabilir.
Ağız kokusu her zaman diş kaynaklı mıdır?
Çoğu zaman diş ve diş eti hastalıklarından kaynaklanır; ancak böbrek hastalığı ve diyabet gibi genel hastalıklar da ağız kokusuna yol açabilir.
Diş çekilen kedi ya da köpek yemek yiyebilir mi?
Kedi ve köpekler diş çekiminden sonra genellikle kısa sürede rahatlar ve yemek yemeye devam eder. Çekim, kurtarılamayacak kadar hasarlı dişlerdeki ağrıyı ortadan kaldırmak için yapılır; ağrı yönetimini hekim planlar.
Evde diş fırçalamaya ne zaman başlamak uygun olur?
Ağrılı bir ağzı fırçalamaya çalışmak hayvanın fırçalamaya karşı isteksizlik geliştirmesine neden olabilir. Bu nedenle diş tedavisi tamamlandıktan sonra, kısa sürelerle, ödüllerle ve hayvanlar için üretilmiş diş macunuyla başlamak daha iyi olur.
Bu belirtileri görüyorsanız
Kesin tanı ve tedavi için dostunuzun muayene edilmesi gerekir. Acil bir belirti varsa beklemeden arayın; değilse WhatsApp'tan randevu alabilirsiniz.


Bağlantılı sayfalar
İlgili hizmetler
İlgili hastalıklar
Tedavi yaklaşımları
Hayvan türleri
Kaynaklar
Bu sayfadaki içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; veteriner hekim muayenesinin yerini tutmaz. Evcil hayvanınızda bir belirti varsa kliniğimizi arayın: 0501 036 59 80 (7/24).















