İçeriğe geç
Şu an açığız7 gün 24 saat Acil: 0501 036 59 80 Bağdat Cd. No:61B, Feneryolu
7/24 Acil · 0501 036 59 80

Köpeklerde Leishmania (Leishmaniasis)

Köpek Güncelleme: 19 Kasım 2026

Kameraya bakan beagle, yakın çekim
Kameraya bakan, pencere önünde beagle
Klinikte muayene edilen pomeranian

Leishmania, tatarcık adı verilen küçük sineklerle bulaşan, köpeklerde deri, böbrek ve diğer organları etkileyebilen paraziter bir hastalıktır. Akdeniz havzasında yaygındır ve korunma, tedaviden çok daha kolaydır.

Bu sayfada 10 başlık

Köpeklerde leishmania, tatarcık adı verilen küçük kum sineklerinin sokmasıyla bulaşan paraziter bir hastalıktır. Deri yaraları, göz çevresinde tüy dökülmesi, kilo kaybı ve uzayan tırnaklarla kendini gösterebilir; ilerlediğinde böbrekleri etkiler. Belirtiler bulaşmadan aylar, hatta yıllar sonra çıkabildiği için özellikle Ege ve Akdeniz kıyılarına giden köpeklerde korunma ve düzenli kontrol önemlidir.

Leishmania nedir?

Leishmaniasis (leishmaniyoz), Leishmania infantum adlı tek hücreli bir parazitin neden olduğu bir hastalıktır. Parazit, köpeklere tatarcık adı verilen, sivrisinekten çok daha küçük ve sessiz uçan kum sinekleriyle bulaşır. Enfekte bir tatarcık köpeği soktuğunda parazit deriye, oradan da kan yoluyla lenf bezlerine, dalağa, kemik iliğine ve diğer organlara yayılır.

Hastalığın en önemli özelliklerinden biri, köpeğin bağışıklık yanıtına göre çok farklı seyredebilmesidir. Bazı köpekler parazite karşı güçlü bir yanıt verir ve hiç hastalanmadan yaşar; bazıları ise yıllar içinde ilerleyen, birden fazla organı etkileyen bir hastalık geliştirir. Parazitle karşılaşma ile belirtilerin ortaya çıkması arasında aylar, hatta yıllar geçebilir.

Leishmania, Türkiye’nin de içinde bulunduğu Akdeniz havzasında yaygındır; ülkemizde özellikle Ege ve Akdeniz kıyılarında ve tatarcığın yaşadığı diğer bölgelerde görülür. Hastalık aynı zamanda insanlara da bulaşabilen bir hastalıktır; ancak insanlara bulaşma köpekten doğrudan değil, yine tatarcık sokmasıyla olur.

Kimler risk altında?

Kameraya bakan, oturan labrador
  • Hastalığın yaygın olduğu bölgelerde yaşayan ya da yaz tatilinde bu bölgelere götürülen köpekler
  • Akşam ve gece saatlerini açık havada, bahçede ya da balkonda geçiren köpekler (tatarcıklar gün batımından sonra etkindir)
  • Kısa tüylü ırklar ile Boxer, Rottweiler, Alman çoban köpeği ve Cocker Spaniel gibi daha sık etkilendiği bildirilen ırklar
  • Genç yetişkin ve yaşlı köpekler; bağışıklığı başka bir nedenle zayıflamış köpekler
  • Hastalığın yaygın olduğu bölgelerden sahiplenilen köpekler

Belirtiler

Belirtiler çok çeşitlidir ve başka hastalıklarla kolayca karışabilir:

  • Deri: Göz çevresinde tüy dökülmesi (“gözlük görünümü”), kulak uçlarında ve burunda yaralar, kepeklenme, iyileşmeyen deri yaraları (benzer görünen diğer nedenler için köpeklerde deri hastalıkları sayfamız)
  • Tırnaklar: Anormal derecede uzayan ve kalınlaşan tırnaklar
  • Genel: Kilo kaybı, kas erimesi, halsizlik, iştahsızlık
  • Lenf bezleri: Özellikle çene altı ve bacak arkasındaki bezlerde büyüme
  • Böbrekler: Çok su içme ve çok idrar yapma; ileri dönemde böbrek yetmezliği
  • Diğer: Burun kanaması, göz iltihapları, topallık ve eklem şişlikleri

Bu belirtilerin çoğu yavaş yavaş ortaya çıkar ve aile tarafından önce yaşlılığa ya da mevsimsel tüy dökümüne bağlanabilir. Tatil bölgesinde yaşamış ya da oraya gitmiş bir köpekte iyileşmeyen deri sorunları, açıklanamayan kilo kaybı ya da tekrarlayan burun kanaması varsa leishmania olasılığını hekiminize hatırlatmanız iyi olur. Ateş, halsizlik ve kansızlık gibi bulgular kene kaynaklı hastalıklarla da karışabilir; bu hastalıkları köpeklerde babesia ve kene hastalıkları sayfamızda anlattık.

Veteriner hekim nasıl değerlendirir?

Veteriner hekim ve yardımcısı köpeği muayene ediyor

Leishmania tanısı, belirtilerle birlikte birkaç testin birlikte yorumlanmasını gerektirir. Hekim muayenenin ardından laboratuvar testleriyle kanda parazite karşı oluşan antikorları ya da parazitin genetik materyalini araştırabilir. Hemogram, biyokimya testleri ve idrar muayenesi; kansızlık, kandaki protein değişiklikleri ve özellikle böbreklerin etkilenip etkilenmediğini gösterir. Gerekirse lenf bezi ya da kemik iliğinden alınan örnekler incelenir. Bu değerlendirmeler yalnızca tanı için değil, hastalığın evresini belirlemek ve tedavi planını şekillendirmek için de önemlidir. Uluslararası rehberler, köpeklerin hastalığın evresine göre sınıflandırılmasını önerir.

Oynayan, topla oynayan border collie
Çakıllı zeminde yavrularını emziren anne köpek

Tedavi yaklaşımları

Leishmania tedavisinin amacı parazit yükünü azaltmak, belirtileri kontrol altına almak ve organları, özellikle böbrekleri korumaktır. Köpeklerde parazitin vücuttan tamamen temizlenmesi çoğu zaman mümkün olmaz; bu nedenle tedavi uzun soluklu bir yönetim sürecidir.

  • Hekimin hastalığın evresine göre planladığı, paraziti baskılayan ilaç tedavileri
  • Böbrek etkilenmişse böbreği destekleyen tedavi ve beslenme planı
  • Deri, göz ve eklem sorunlarının ayrıca tedavisi
  • Düzenli aralıklarla tekrarlanan kan ve idrar testleriyle takip

Pek çok köpek, düzenli tedavi ve takiple uzun yıllar iyi bir yaşam kalitesiyle yaşayabilir. Seyri en çok böbreklerin durumu belirler.

Korunma

Kameraya bakan köpek yavrusu

Leishmania’dan korunmanın temeli, köpeğin tatarcık tarafından sokulmasını önlemektir:

  • Tatarcıkları uzaklaştıran (repellent) etkili tasma, damla ya da sprey ürünleri; bu ürünleri tatarcık sezonu boyunca, hekimin önerdiği aralıklarla kesintisiz uygulamanızı öneririz. İç ve dış parazit takviminizi buna göre birlikte planlayabiliriz.
  • Özellikle yaz aylarında gün batımından gün doğumuna kadar köpeğinizi içeride tutmanız iyi olur.
  • Evde ince gözlü sineklik kullanmak tatarcıkların girişini azaltır.
  • Bazı ülkelerde köpekler için leishmania aşısı bulunur; aşının uygunluğunu ve ülkemizdeki durumunu hekiminizle konuşabilirsiniz.

Ege ve Akdeniz kıyılarına tatile gitmeden önce koruyucu ürünlerin uygulama zamanını kliniğimizle planlamanızı, dönüşte ise hekiminizin önerdiği zamanda kontrol testlerini yaptırmanızı öneririz. Yurt dışı seyahatlerinde de benzer önlemler geçerlidir.

Leishmania insana ve diğer köpeklere bulaşır mı?

Leishmania insanlarda da görülen bir hastalıktır, ancak köpeği sevmek, aynı evde yaşamak ya da yalanmak yoluyla bulaşması beklenmez. Parazitin bir canlıdan diğerine geçmesi için araya tatarcığın girmesi gerekir: tatarcık enfekte bir köpekten kan emer, ardından başka bir köpeği ya da insanı sokar. Bu yüzden hasta köpeğin evden uzaklaştırılması değil, tatarcıklardan korunması önerilir.

Köpekten köpeğe doğrudan bulaşma olağan bir yol değildir; kan nakli ya da anneden yavruya geçiş gibi ender yollar bildirilmiştir. Evde bağışıklığı baskılanmış biri ya da küçük çocuk varsa konuyu insan hekimiyle de konuşmanızı öneririz. Köpeklerle paylaştığımız diğer hastalıkları köpekten insana geçen hastalıklar yazımızda bulabilirsiniz.

Tatil dönüşü ve sahiplenme sonrası kontrol

Leishmania sessiz ilerleyebildiği için köpeğin iyi görünmesi parazitle karşılaşmadığı anlamına gelmez. Hastalığın yaygın olduğu bir bölgede yaz geçiren ya da böyle bir bölgeden sahiplenilen köpeklerde hekim, belirti olmasa da kontrol testi önerebilir. Testin zamanı önemlidir; karşılaşmadan hemen sonra yapılan test henüz sonuç vermeyebilir. Bu nedenle tatil tarihlerinizi ve gittiğiniz yeri bize söylemenizi, test zamanını birlikte belirlemeyi öneririz. Köpeğinizle yurt dışına çıkacaksanız gideceğiniz ülkenin kurallarını da yurt dışına yolculuk işlemleri sayfamızdan inceleyebilirsiniz.

Tanı konan köpekle günlük yaşam

Leishmania tanısı almış bir köpekle yaşamak çoğu aile için ilk başta kaygı verici olabilir; ancak düzenli takiple pek çok köpek günlük hayatına devam eder. Hekimin önerdiği kontrol testlerini aksatmamanızı, böbrek dostu beslenme planına uymanızı ve kilo, iştah ve su tüketimindeki değişiklikleri not etmenizi öneririz. Hasta köpeğin de tatarcıklardan korunmaya devam etmesi önemlidir; böylece parazitin çevredeki diğer köpeklere taşınması da azaltılmış olur.

Ne zaman acile gelinmeli?

Köpeğinizde burun kanaması, hızlı kilo kaybı ile birlikte tamamen iştahsızlık, çok az idrar yapma ya da belirgin halsizlik görürseniz beklemeden başvurmanızı öneririz. Animal Park 7/24 açıktır: 0501 036 59 80. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; kesin tanı ve tedavi için veteriner hekime başvurmanız gerekir.

Sık sorulan sorular

Leishmania köpekten insana bulaşır mı?

Leishmania insanlara da bulaşabilen bir hastalıktır; ancak bulaşma köpekle günlük temasla değil, enfekte tatarcık sokmasıyla olur. Köpeğinizi tatarcıklardan korumak hem onu hem aileyi korumaya katkı sağlar.

İstanbul'da yaşayan köpeğim için leishmania riski var mı?

Risk, tatarcıkların bulunduğu bölgelere ve köpeğinizin yaşam tarzına göre değişir. Özellikle yazın Ege ve Akdeniz kıyılarına götürülen köpeklerde koruma önemlidir; ayrıntıyı hekiminizle konuşmanızı öneririz.

Leishmania tamamen tedavi edilir mi?

Köpeklerde parazit çoğu zaman vücuttan tamamen temizlenemez; ancak tedavi ve takiple belirtiler kontrol altına alınabilir ve pek çok köpek uzun süre iyi bir yaşam sürebilir.

Tatarcık sinek kovucu ürünleri ne sıklıkla kullanmalıyım?

Ürünlerin etki süresi farklıdır. Hangi ürünün ve hangi aralıkların köpeğinize uygun olduğunu iç ve dış parazit takviminizle birlikte hekiminiz belirler.

Leishmania testi ne zaman yaptırılmalı?

Hastalığın yaygın olduğu bölgelerde yaşayan ya da oraya giden köpeklerde, belirti olmasa bile düzenli tarama önerilebilir. Uygun zamanlamayı hekiminizle planlamanızı öneririz.

Leishmania belirtileri bulaşmadan ne kadar sonra ortaya çıkar?

Belirtiler aylar, hatta yıllar sonra ortaya çıkabilir; bazı köpekler hiç belirti göstermez. Bu yüzden riskli bir bölgede bulunmuş köpeklerde kontrol zamanını hekiminizle planlamanızı öneririz.

Leishmania olan köpek evdeki diğer köpeğe bulaştırır mı?

Günlük temasla, aynı kaptan yemek ya da birlikte oynamakla bulaşması beklenmez; bulaşma için tatarcık sokması gerekir. Evdeki bütün köpeklerin tatarcıklardan korunmasını öneririz.

Kedilerde de leishmania görülür mü?

Kedilerde de bildirilmiştir, ancak köpeklere göre çok daha enderdir. Hastalığın yaygın olduğu bölgede yaşayan bir kedide iyileşmeyen deri yaraları varsa hekiminize göstermeniz iyi olur.

Leishmania tanısı konan köpeğin beslenmesi değişir mi?

Böbrekler etkilenmişse hekim böbreği destekleyen bir beslenme planı önerebilir. Her köpekte gerekmez; kararı kan ve idrar testlerinin sonucuna göre hekim verir.

Bu belirtileri görüyorsanız

Kesin tanı ve tedavi için dostunuzun muayene edilmesi gerekir. Acil bir belirti varsa beklemeden arayın; değilse WhatsApp'tan randevu alabilirsiniz.

Oynayan köpek yavruları
Araba penceresinden şehre bakan köpek

Bağlantılı sayfalar

Kaynaklar

Bu sayfadaki içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; veteriner hekim muayenesinin yerini tutmaz. Evcil hayvanınızda bir belirti varsa kliniğimizi arayın: 0501 036 59 80 (7/24).

Gece gündüz, her an yanınızdayız.

0501 036 59 80
WhatsApp'tan yazın