Kedi Hem Kusuyor Hem İshal Oluyor: Ne Yapmalı?



Kusma ve ishalin birlikte görülmesi kedilerde su kaybını hızlandırır. Tek seferlik ve hafif durumlar izlenebilir; tekrarlayan kusma, halsizlik ya da kanlı dışkıda beklemeden veteriner hekime gelmenizi öneririz.
Bu sayfada 7 başlık
Kedinizin hem kusması hem de ishal olması, tek başına kusma ya da ishalden daha fazla dikkat isteyen bir durumdur. Çünkü iki yoldan birden sıvı kaybeden bir kedi kısa sürede susuz kalabilir. Bazen bu tablo bozulmuş bir yiyecek ya da ani mama değişikliği gibi basit bir nedenle bir iki günde geçer; bazen de bulaşıcı bir enfeksiyon, zehirlenme, yutulan bir yabancı cisim ya da kronik bir hastalığın işaretidir. Bu yazıda kedilerde kusma ve ishalin birlikte görülmesinin olası nedenlerini, halsizlik eşlik ederse neler yapmanız gerektiğini ve hangi belirtilerde beklememeniz gerektiğini anlatıyoruz. Kesin tanı ve tedavi için kedinizi bir veteriner hekimin muayene etmesi gerekir. Konuları ayrı ayrı ele aldığımız kedi kusması ve kedilerde ishal rehberlerimiz de size yardımcı olabilir.
Kusma ve ishal neden birlikte görülür?
Mide ve bağırsaklar tek bir sindirim yolunun parçalarıdır. Sorun bu yolun büyük bir bölümünü etkilediğinde hem yukarıdan (kusma) hem aşağıdan (ishal) belirti verir. Buna genel olarak gastroenterit, yani mide ve bağırsak iltihabı denir. Gastroenteritin kendisi bir tanı değil, bir tablodur; asıl önemli olan onu neyin başlattığını bulmaktır.
Olası nedenler

Beslenme kaynaklı nedenler
Ani mama değişikliği, bozulmuş ya da yağlı yiyecek, sofradan verilen insan yemekleri, çöp karıştırma ve süt ürünleri kedilerde sık rastlanan nedenlerdir. Besin hassasiyeti olan kedilerde belirli bir proteine tepki tekrarlayan kusma ve ishale yol açabilir.
Parazitler ve enfeksiyonlar
İç parazitler, özellikle yavru ve yeni sahiplenilmiş kedilerde sık görülür. Bazı viral ve bakteriyel enfeksiyonlar da kusma ve ishali birlikte yapar. Aşısız ya da aşıları eksik kedilerde panlökopeni gibi ağır seyirli ve bulaşıcı enfeksiyonlar akla gelmelidir; bu durumda kediyi diğer kedilerden ayırıp beklemeden gelmenizi öneririz.
Zehirlenme ve yabancı cisim
Zambak gibi bazı bitkiler, temizlik ürünleri, insan ilaçları ve köpeklere özel bazı parazit ürünleri kedilerde zehirlenmeye yol açabilir. İp, iplik, lastik ve küçük oyuncak parçalarının yutulması bağırsak tıkanıklığı yapabilir. Bu durumlar acildir.
Mide ve bağırsak hastalıkları
Mide iltihabı (gastrit) ve uzun süreli bağırsak iltihabı olan inflamatuvar bağırsak hastalığı, haftalardır süren ya da tekrarlayan kusma ve ishalin sık nedenleri arasındadır. Yaşlı kedilerde bağırsak tümörleri de benzer belirtiler verebilir.
Mide-bağırsak dışı hastalıklar
Böbrek yetmezliği, karaciğer hastalıkları, pankreas iltihabı, hipertiroidi ve diyabet gibi sorunlar da kusma ve ishalle kendini gösterebilir. Özellikle yaşlı kedilerde bu olasılıklar kan testleriyle araştırılır.
Kedim kusuyor ve halsiz, ne yapmalıyım?
Kusma ve ishale halsizlik eklendiyse, kedinin vücudu durumu artık telafi etmekte zorlanıyor olabilir. Halsizlik; saklanma, çağrıldığında gelmeme, oyuna ilgisizlik, yerinden kalkmak istememe ya da her zamankinden çok uyuma şeklinde görülebilir. Bu durumda beklemek yerine aynı gün muayeneye gelmenizi öneririz. Kedi tepkisizse, nefes alışı değiştiyse ya da diş etleri soluk görünüyorsa gece de olsa beklemeyin; kliniğimiz 7/24 açıktır. Halsizlikle birlikte görülen kusmayı ayrıca ele aldığımız kedi kusuyor ve halsiz yazımıza da bakabilirsiniz.
Muayeneye gelirken şunları not etmeniz bize çok yardımcı olur:
- Kusma ve ishalin ne zaman başladığı, kaç kez olduğu
- Kusmuğun ve dışkının görünüşü; mümkünse fotoğrafı
- Son günlerde mama, ödül ya da ortamda bir değişiklik olup olmadığı
- Evde ulaşabileceği bitki, ilaç, temizlik ürünü ya da ip, lastik gibi cisimler
- Aşı ve iç parazit uygulamalarının tarihleri
- Kedinin su içip içmediği ve en son ne zaman idrar yaptığı
Ne zaman beklemeden veterinere gitmeli?

- Bir gün içinde birden çok kez kusma ve ishal
- Suyu bile midede tutamama
- Kusmukta ya da dışkıda kan, siyah ve katran gibi dışkı
- Halsizlik, saklanma, tepkisizlik
- Yavru, yaşlı ya da kronik hastalığı olan bir kedide kusma ve ishal
- İp, yabancı cisim ya da zehirli madde yutma şüphesi
- Bir günden uzun süre hiç yememe
- Karında şişlik, ağrı ya da kambur duruş
Yavru kediler ve yaşlı kediler su kaybından çok daha hızlı etkilenir; bu kedilerde “bir gün bekleyelim” yerine erken muayene öneririz.

Muayenede neler yapılır?
Muayenede kedinin su kaybı, vücut ısısı, karın hassasiyeti ve genel durumu değerlendirilir. Hekim gerekli gördüğünde kan testleri, dışkı muayenesi, röntgen ya da ultrason planlar. Su kaybı olan kedilerde damar yolundan ya da deri altından sıvı desteği, bulantı kontrolü ve sindirimi kolay bir diyet tedavinin ilk adımlarıdır. Kullanılacak ilaçlara ve sürelere muayene sonrası hekim karar verir.
Evde nelere dikkat etmeli?

- Temiz ve taze suyun her zaman ulaşılabilir olmasını sağlamak
- Hafif ve tek seferlik durumlarda kedinin genel durumunu yakından izlemek
- Kediyi bir günden uzun süre aç bırakmamak; kedilerde uzun açlık karaciğer için risklidir
- Hekime danışmadan insan ishal ilacı, ağrı kesici, mide ilacı ya da bitkisel karışım vermemek
- Evde birden fazla kedi varsa kum kabını sık temizlemek ve elleri iyice yıkamak
- Mama değişikliklerini birkaç güne yayarak yavaş yapmak
Kusma ve ishali olan bir kedinin kumunu temizledikten sonra ellerinizi sabunla yıkamanız iyi olur; bazı bağırsak parazitleri ve bakteriler insanlara da geçebilir. Evde siz ya da bir aile üyeniz ishal gibi şikâyetler yaşarsa bir insan hekimine ya da sağlık kuruluşuna başvurmanızı öneririz.
Önlemek için
Düzenli aşı ve iç parazit uygulamaları, ani mama değişikliklerinden kaçınmak, zehirli bitkileri ve küçük cisimleri kedinin ulaşamayacağı yerde tutmak ve yılda en az bir kez sağlık kontrolü, kusma ve ishal ataklarını azaltmaya yardımcı olur. Tekrarlayan kusma ve ishal, kediniz iyi görünse bile normal kabul edilmemelidir; nedenine bakılmasını öneririz.
Sık sorulan sorular
Kedim hem kusuyor hem ishal, ne yapmalıyım?
Tek seferlik ve hafif bir durumsa, kedi su içiyor ve keyfi yerindeyse birkaç saat yakından izleyebilirsiniz. Kusma ve ishal tekrarlıyorsa, kedi halsizse, yavru ya da yaşlıysa ya da dışkıda kan varsa beklemeden gelmenizi öneririz.
Kedim kusuyor ve halsiz, ne yapmalıyım?
Halsizlik, kedinin durumu telafi etmekte zorlandığını gösterebilir. Aynı gün muayeneye gelmenizi öneririz. Kedi tepkisizse, nefes alışı değiştiyse ya da diş etleri soluksa gece de olsa beklemeyin; kliniğimiz 7/24 açıktır.
Kusma ve ishal yapan kedi aç bırakılmalı mı?
Kediyi uzun süre aç bırakmamak önemlidir; kedilerde uzun açlık karaciğer yağlanmasına zemin hazırlayabilir. Hekim kısa bir dinlendirme süresi ve ardından sindirimi kolay, az ve sık öğünler önerebilir. Bir günden uzun süre yemeyen kediyi muayeneye getirmenizi öneririz.
Kedimin kusması ve ishali bulaşıcı mı?
Nedene bağlıdır. Panlökopeni gibi bazı viral enfeksiyonlar ve bazı parazitler diğer kedilere bulaşabilir. Tanı netleşene kadar hasta kediyi diğer kedilerden ayırmanızı, kum kabını sık temizlemenizi ve el hijyenine dikkat etmenizi öneririz.
Kusma ve ishali olan kedime ne yedirmeliyim?
Ne yiyeceğine hekim kedinin durumuna göre karar verir. Genellikle sindirimi kolay, az ve sık öğünler önerilir. Süt, yağlı yiyecekler ve sofradan verilen yemeklerden kaçınmanızı öneririz.
Kediye evde ishal ilacı verebilir miyim?
Vermemenizi öneririz. İnsan ishal ve mide ilaçlarının bir kısmı kediler için zararlı olabilir ve altta yatan nedeni gizleyebilir. Hangi tedavinin gerekli olduğuna muayeneden sonra hekim karar verir.
Kedim haftada birkaç kez kusuyor ve dışkısı yumuşak, bu normal mi?
Kedi iyi görünse bile tekrarlayan kusma ve ishal normal kabul edilmez. Besin hassasiyeti, parazitler, bağırsak iltihabı ya da böbrek ve tiroit sorunları gibi nedenler olabilir. Muayene ve gerekirse testlerle nedenine bakılmasını öneririz.
Kusma ve ishali olan kediden insana hastalık geçer mi?
Bazı bağırsak parazitleri ve bakteriler insanlara geçebilir. Kum kabını temizledikten sonra ellerinizi sabunla yıkamanızı öneririz. Siz ya da aile üyeleriniz şikâyet yaşarsanız bir insan hekimine ya da sağlık kuruluşuna başvurmanız iyi olur.
Dostunuz için bir hekim görüşü mü gerekiyor?
Kliniğimiz Feneryolu'nda 7 gün 24 saat açık. Sorunuzu WhatsApp'tan yazın ya da arayın; acil bir durumda randevu gerekmez.


Benzer yazılar






Bağlantılı sayfalar
İlgili hizmetler
İlgili hastalıklar
Aşılar
Tedavi yaklaşımları
Hayvan türleri
Kaynaklar
Bu sayfadaki içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; veteriner hekim muayenesinin yerini tutmaz. Evcil hayvanınızda bir belirti varsa kliniğimizi arayın: 0501 036 59 80 (7/24).



















