Kedilerde İnflamatuvar Bağırsak Hastalığı (IBD)



İnflamatuvar bağırsak hastalığı (IBD), kedilerde mide ve bağırsak duvarında uzun süren bir iltihaptır. Haftalardır süren ya da tekrarlayan kusma, ishal ve kilo kaybında nedenin araştırılması için veteriner hekime gelmenizi öneririz.
Bu sayfada 7 başlık
Kediniz haftada birkaç kez kusuyor, dışkısı bir türlü düzene girmiyor ya da iştahı yerinde olmasına rağmen kilo veriyorsa bu belirtileri “kedinin midesi hassas” diye geçiştirmemek iyi olur. Uzun süren ya da tekrarlayan sindirim belirtilerinin arkasında, kedilerde sık görülen kronik bağırsak sorunlarından biri olan inflamatuvar bağırsak hastalığı (IBD) olabilir. IBD tamamen geçen bir hastalık olmaktan çok, doğru tanı ve düzenli takiple kontrol altında tutulan bir durumdur. Bu yazıda IBD’nin ne olduğunu, belirtilerini, tanı sürecini ve diyetin rolünü sade bir dille anlatıyoruz. Kesin tanı ve tedavi için kedinizi bir veteriner hekimin muayene etmesi gerekir.
İnflamatuvar bağırsak hastalığı nedir?
IBD, mide ve bağırsak duvarına iltihap hücrelerinin uzun süre birikmesiyle ortaya çıkan kronik bir durumdur. Bu iltihap, besinlerin sindirilip emilmesini bozar ve kusma, ishal, kilo kaybı gibi belirtilere yol açar. Tek bir nedeni yoktur; bağışıklık sisteminin bağırsaktaki besinlere ya da bağırsakta doğal olarak yaşayan bakterilere aşırı tepki vermesi, besin hassasiyeti ve genetik yatkınlık birlikte rol oynayabilir. İltihap midede, ince bağırsakta ya da kalın bağırsakta olabilir; bazen karaciğer ve pankreas da aynı anda etkilenir.
Kedilerde IBD belirtileri

Belirtiler genellikle yavaş başlar, iyi ve kötü günlerle dalgalı bir seyir izler. Sık görülen işaretler şunlardır:
- Haftalardır süren ya da sık tekrarlayan kusma
- Uzun süren ishal ya da yumuşak dışkı; bazen dışkıda sümük veya taze kan
- Kum kabına sık gitme, dışkılarken ıkınma
- İştah değişikliği: bazı kedilerde azalma, bazılarında artış
- İştah yerinde olsa bile yavaş yavaş kilo kaybı
- Tüylerde matlaşma, halsizlik
- Karından gurultu sesleri, gaz
Kronik ishal yaşayan kedilerde dışkının görünüşüne göre değerlendirme için kedilerde ishal rehberimize, kusmanın rengine göre ipuçları için kedi kusması yazımıza bakabilirsiniz.
IBD’ye benzeyen hastalıklar
Kronik kusma ve ishal yalnız IBD’de görülmez. Bu nedenle tanı, benzer belirtiler veren diğer hastalıkların dışlanmasıyla konur:
- Bağırsak parazitleri ve enfeksiyonlar: Bazı iç parazitler ve bağırsak enfeksiyonları benzer belirtiler yapar.
- Besin hassasiyeti: Belirli bir proteine tepki, diyet değişikliğiyle düzelebilir.
- Hipertiroidi: Yaşlı kedilerde iştah artışıyla birlikte kilo kaybı ve kusma yapabilir.
- Böbrek ve karaciğer hastalıkları: Kusma ve iştahsızlıkla kendini gösterebilir.
- Pankreas sorunları: Pankreas iltihabı ve sindirim enzimi yetersizliği bağırsak belirtileriyle karışabilir.
- Bağırsak tümörleri: Özellikle bağırsak lenfoması, yaşlı kedilerde IBD ile çok benzer belirtiler verebilir ve ayırt edilmesi için doku incelemesi gerekebilir. Tümörlerin genel işaretleri için kedilerde tümör belirtileri sayfamıza bakabilirsiniz.
Tanı süreci

Muayenede belirtilerin ne zamandır sürdüğü, beslenme geçmişi, kilo değişimi, aşı ve parazit uygulamaları sorulur. Hekim gerekli gördüğü testleri adım adım planlar:
- Kan ve biyokimya testleri: Böbrek, karaciğer ve pankreas değerleri, protein düzeyleri ve kan hücreleri değerlendirilir; yaşlı kedilerde tiroit hormonu istenir.
- Dışkı muayenesi: Parazitler ve enfeksiyonlar araştırılır; gerekirse birkaç kez tekrarlanır.
- B12 ve folat düzeyi: İnce bağırsakta emilim bozukluğunu gösterebilir.
- Karın ultrasonu: Bağırsak duvarının kalınlığı, katmanları ve çevredeki lenf düğümleri incelenir. Ultrasonografi bu süreçte en çok yararlandığımız yöntemlerden biridir.
- Diyet denemesi ve parazit tedavisi: Bazı durumlarda tanıyı netleştirmek için hekim önce bu adımları önerir.
- Doku örneği: Kesin tanı ve özellikle lenfomadan ayırt etmek için bağırsaktan doku örneği alınması gerekebilir.


Tedavi genel olarak nasıl planlanır?
IBD tedavisi kişiye özeldir ve genellikle birkaç adımı birlikte içerir. Amaç iltihabı yatıştırmak, belirtileri kontrol altına almak ve kedinin kilosunu ve yaşam kalitesini korumaktır.
- Diyet: Tedavinin temel taşıdır. Hekim önerisiyle daha önce yenmemiş tek bir protein kaynağı içeren ya da proteinleri parçalanmış (hidrolize) veteriner diyetler denenebilir. Diyet denemesi sırasında başka yiyecek ve ödül maması verilmemesi çok önemlidir. Ayrıntılar için diyet tedavisi sayfamıza bakabilirsiniz.
- İltihabı azaltan ilaçlar: Diyetle yeterli düzelme olmazsa hekim bağışıklık tepkisini düzenleyen ilaçlar önerebilir; ilaç seçimi ve süresi hekim tarafından belirlenir.
- Vitamin desteği: Eksiklik saptanan kedilerde hekim B12 desteği planlayabilir.
- Destek tedavileri: Kusma ve su kaybı olan kedilerde sıvı desteği ve bulantı kontrolü gerekebilir.
IBD’de belirtiler zaman zaman alevlenebilir. Tedaviye verilen yanıt düzenli kontrollerle izlenir ve plan gerektikçe güncellenir.
Evde takip ve günlük yaşam

- Kusma sayısını, dışkının kıvamını ve iştahı kısa bir günlükle not etmek
- Kediyi ayda bir tartmak ve kilo değişimini kaydetmek
- Önerilen diyetin dışında mama, ödül ya da insan yiyeceği vermemek
- Diyet değişikliklerini hekime danışarak ve yavaş yapmak
- İç parazit uygulamalarını hekimin önerdiği takvimle sürdürmek
- Stresli dönemlerde (taşınma, yeni hayvan) belirtilerin artabileceğini akılda tutmak
Ne zaman acil?
IBD’li ya da kronik sindirim sorunu olan bir kedide suyu bile midede tutamama, bir gün içinde çok sayıda kusma, kanlı ya da siyah dışkı, belirgin halsizlik, karında ağrı ya da bir günden uzun süre hiç yememe görülürse beklemeden gelmenizi öneririz. Kliniğimiz 7/24 açıktır. Kesin tanı ve tedavi için veteriner hekim muayenesi şarttır.
Sık sorulan sorular
Kedilerde IBD nedir?
İnflamatuvar bağırsak hastalığı, mide ve bağırsak duvarında uzun süren bir iltihaptır. Kronik kusma, ishal ve kilo kaybıyla kendini gösterir. Bağışıklık sistemi, besin hassasiyeti ve bağırsak bakterileri gibi etkenlerin birlikte rol oynadığı düşünülür.
Kedilerde IBD belirtileri nelerdir?
Haftalardır süren ya da tekrarlayan kusma, uzun süren ishal, iştah değişikliği, kilo kaybı, tüylerde matlaşma ve halsizlik en sık görülen belirtilerdir. Belirtiler iyi ve kötü günlerle dalgalanabilir.
IBD tanısı nasıl konur?
Tek bir testle konmaz. Kan testleri, dışkı muayenesi, karın ultrasonu ve gerekirse diyet denemesiyle benzer belirtiler veren hastalıklar dışlanır. Kesin tanı ve lenfomadan ayırt etmek için bağırsaktan doku örneği gerekebilir.
Kedilerde IBD tamamen iyileşir mi?
IBD çoğu zaman tamamen geçen bir hastalık değil, kontrol altında tutulan kronik bir durumdur. Uygun diyet ve gerektiğinde ilaç tedavisiyle pek çok kedi belirtileri hafiflemiş şekilde rahat bir yaşam sürer. Düzenli kontroller bu yüzden önemlidir.
IBD'li kedi ne yemeli?
Diyet seçimini hekim kedinin durumuna göre yapar. Genellikle daha önce yenmemiş tek bir protein kaynağı içeren ya da proteinleri parçalanmış veteriner diyetler denenir. Deneme sırasında başka yiyecek ve ödül verilmemesi sonucun doğru değerlendirilmesi için önemlidir.
IBD ile bağırsak lenfoması nasıl ayrılır?
Belirtileri ve ultrason görüntüleri birbirine çok benzeyebilir. Bu iki durumu güvenilir biçimde ayırmak için çoğu zaman bağırsaktan alınan doku örneğinin laboratuvarda incelenmesi gerekir. Hangi adımın uygun olduğunu hekim kedinizin durumuna göre konuşur.
Stres kedimde IBD belirtilerini artırır mı?
Taşınma, yeni bir hayvan ya da düzen değişikliği gibi stresli dönemlerde bazı kedilerde sindirim belirtilerinin arttığı görülür. Ortamı sakin tutmak ve değişiklikleri yavaş yapmak yardımcı olabilir.
Kedimin kusması ve ishali ne zaman kronik sayılır?
Genel olarak birkaç haftadan uzun süren ya da sık tekrarlayan belirtiler kronik kabul edilir. Kediniz iyi görünse bile tekrarlayan kusma ve ishal normal değildir; nedenine bakılmasını öneririz.
Bu belirtileri görüyorsanız
Kesin tanı ve tedavi için dostunuzun muayene edilmesi gerekir. Acil bir belirti varsa beklemeden arayın; değilse WhatsApp'tan randevu alabilirsiniz.


Bağlantılı sayfalar
İlgili hizmetler
İlgili hastalıklar
- Kedilerde Gastrit: Mide İltihabının Belirtileri ve Nedenleri
- Kedilerde Karaciğer Hastalıkları: Belirtiler, Türleri ve Tanı
- Kedilerde Bağırsak Kurtları (İç Parazitler): Belirtiler ve Korunma
Kedilerde Tümör Belirtileri: Şişlikler, Kanser Türleri ve Tanı Süreci
Kedilerde Böbrek Yetmezliği
Kedilerde Hipertiroidi (Tiroit Bezi Fazla Çalışması)
Tedavi yaklaşımları
Hayvan türleri
Kaynaklar
Bu sayfadaki içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; veteriner hekim muayenesinin yerini tutmaz. Evcil hayvanınızda bir belirti varsa kliniğimizi arayın: 0501 036 59 80 (7/24).















