Köpeklerde Kene: Nasıl Fark Edilir, Güvenle Nasıl Çıkarılır?



Kene, köpeğe tutunup kan emen küçük bir dış parazittir ve bazı hastalıkları taşıyabilir. Keneyi doğru yöntemle çıkarmak, sonrasında köpeğinizi birkaç hafta izlemek ve korumayı hekiminizle planlamak en güvenli yoldur.
Bu sayfada 9 başlık
Köpeklerde kene, tüylerin arasında elle hissedilen küçük, koyu renkli bir yumru olarak fark edilir ve en güvenli biçimde ince uçlu bir pens ya da kene çıkarma aparatıyla, deriye en yakın yerinden yavaşça çekilerek çıkarılır. Keneyi sıkmak, yakmak ya da üzerine kolonya ve yağ sürmek önerilmez. Kene çıktıktan sonraki haftalarda köpeği izlemek ve korumayı hekimle planlamak gerekir.
Yürüyüş dönüşü böyle bir yumru fark etmek korkutucu olabilir; ama doğru bilgiyle sakin kalmak ve doğru adımları atmak mümkün. Bu yazı genel bir rehberdir: kenenin nasıl fark edildiğini, nasıl çıkarılabileceğini, nelerden kaçınmak gerektiğini ve korunmayı anlatıyoruz. Keneyi az önce bulduysanız ve sonraki günlerde nelere bakacağınızı merak ediyorsanız köpeğe kene yapışırsa ne olur yazımız o anı ve sonrasını adım adım ele alıyor.
Kene nedir, neden önemlidir?
Kene, örümceklerle akraba, kan emerek beslenen bir dış parazittir. Otlarda, çalılıklarda ve ağaçlık alanlarda bekler; yanından geçen köpeğe tutunur ve ağız parçalarını deriye yerleştirerek günlerce beslenebilir. Beslendikçe büyür; ilk başta bir toplu iğne başı kadar olan kene, kan emdikten sonra nohut büyüklüğüne ulaşabilir.
Kenenin asıl önemi taşıyabildiği hastalıklardır. Babesia gibi kan parazitleri ve Ehrlichia, Anaplasma gibi bakteriler kene ısırığıyla köpeğe geçebilir. Bu hastalıkları köpeklerde babesia ve kene kaynaklı hastalıklar, köpeklerde ehrlichiosis ve köpeklerde Lyme hastalığı sayfalarımızda ayrıntılı olarak anlatıyoruz. Kene ne kadar uzun süre tutunursa hastalık bulaştırma ihtimali genellikle o kadar artar; bu yüzden keneyi erken fark etmek ve çıkarmak önemlidir.
Kene mevsimi ne zaman?

Keneler en çok ilkbahar ve yaz aylarında hareketlidir; ancak ılık geçen sonbahar ve kış günlerinde de görülebilir. İstanbul gibi şehirlerde parklar, korular, sahil çimenlikleri ve bahçeler keneyle karşılaşılabilecek yerlerdir. Bu nedenle korunmayı yalnız yaz aylarıyla sınırlamadan, yıl boyunca hekiminizle planlamanızı öneririz.
Köpekte kene nerelerde saklanır?
Keneler genellikle derinin ince, tüyün az ve sıcak olduğu bölgeleri tercih eder. Yürüyüşten sonra şu bölgelere özellikle bakmanızı öneririz:
- Kulakların içi ve kulak kepçesinin arkası
- Baş, boyun ve tasma altı
- Göz çevresi ve dudak kenarları
- Koltuk altları ve kasık bölgesi
- Parmak araları ve pati altı
- Kuyruk dibi ve makat çevresi
Elinizi tüylerin arasında yavaşça gezdirmek, küçük bir yumruyu fark etmenin en kolay yoludur; uzun tüylü köpeklerde ince dişli bir tarak da işe yarar. Kene; ben, siğil ya da meme başıyla karışabilir. Emin değilseniz çekmeye çalışmadan önce iyi ışıkta bakmanızı, gerekirse bize göstermenizi öneririz.
Kene güvenle nasıl çıkarılır?

Keneyi erken ve doğru yöntemle çıkarmak önemlidir. Kendinizi hazır hissetmiyorsanız, köpeğiniz çok huzursuzsa ya da kene göz, kulak içi gibi hassas bir bölgedeyse bu işi bize bırakmanızı öneririz. Kendiniz çıkaracaksanız genel adımlar şöyledir:
- Hazırlanın. İnce uçlu bir pens ya da kene çıkarma aparatı, tek kullanımlık eldiven ve kapağı kapanan küçük bir kap hazırlayın. İyi ışık alan bir yerde, bir kişinin köpeği sakin tutması işinizi kolaylaştırır.
- Keneyi deriye en yakın yerden tutun. Pensin uçlarını kenenin şişkin gövdesine değil, deriye girdiği baş kısmına olabildiğince yakın yerleştirin.
- Yavaş ve sabit bir kuvvetle çekin. Keneyi sıkmadan, sarsmadan ve ani hareket yapmadan deriden dışarı doğru düz çekin. Kene çıkarma aparatı kullanıyorsanız üreticinin anlattığı hareketi uygulayabilirsiniz.
- Keneyi ezmeyin. Çıkan keneyi çıplak elle ezmeden kapalı bir kaba koyun. Kabın üzerine tarihi yazmak, köpeğinizde sonradan belirti olursa hekim için faydalı olur.
- Bölgeyi temizleyin, ellerinizi yıkayın. Kenenin çıktığı yeri ılık su ve sabunla nazikçe temizleyin; eldiveni çıkardıktan sonra ellerinizi sabunla yıkayın.
- Not alın. Kenenin hangi gün ve vücudun neresinden çıktığını kaydedin.
Kenenin başı deride kalırsa
Bazen kenenin ağız parçaları deride küçük siyah bir nokta olarak kalabilir. Bu parçayı iğne ya da pensle kazımaya çalışmamanızı öneririz; deriyi zedelemek enfeksiyon riskini artırabilir. Çoğu zaman vücut bu küçük parçayı kendiliğinden atar. Bölgede kızarıklık büyürse, şişlik, akıntı ya da ağrı gelişirse bize göstermeniz iyi olur.

Kesinlikle yapılmaması gerekenler
- Keneyi çıplak elle sıkarak ya da ezerek çıkarmak
- Kenenin üzerine kolonya, alkol, gaz yağı, yağ, oje ya da benzeri maddeler sürmek
- Keneyi çakmak, kibrit ya da sigarayla yakmaya çalışmak
- Keneyi gövdesinden sıkıp hızla koparmak
- İnsanlar için ya da başka bir hayvan için alınmış dış parazit ürünlerini köpeğe uygulamak
- Köpek için alınmış dış parazit ürünlerini evdeki kediye de kullanmak
Yakma ya da madde sürme gibi yöntemler keneyi deriden çıkarmaz; kenenin içeriğini köpeğe daha fazla boşaltmasına yol açabilir ve deriyi yakabilir. Dış parazit ürünleri türe ve kiloya özeldir; köpekler için üretilmiş bazı ürünler kediler için zehirli olabilir. Ürün seçimini hekiminize danışmanızı öneririz.
Keneden sonra köpeğinizi nasıl izlemelisiniz?

Kene çıkarıldıktan sonraki iki üç hafta boyunca köpeğinizin genel durumunu izlemenizi öneririz; kene kaynaklı hastalıkların belirtileri ısırıktan günler ya da haftalar sonra ortaya çıkabilir. Şu değişiklikler hekime başvurmak için bir nedendir:
- Halsizlik, oyun ve yürüyüş isteğinde azalma
- İştahsızlık
- Ateş; köpeğin her zamankinden sıcak ve durgun olması
- Diş etlerinde solukluk ya da sararma
- İdrar renginin koyulaşması, kırmızı ya da kahverengiye dönmesi
- Topallama, eklemlerde şişlik ya da hareket ederken ağrı
- Burun kanaması ya da deride küçük kanama noktaları
Bu belirtiler tek başına kene hastalığı olduğunu göstermez; ama keneyle karşılaşmış bir köpekte hekim değerlendirmesi gerekir. Kliniğimizde muayene, tam kan sayımı ve kan yaymasının mikroskopla incelenmesi gibi testlerle durumu değerlendiriyoruz.
Kene insanlara da zarar verir mi?
Keneler köpekten insana atlamaz; ancak eve taşınan bir kene evdeki insanlara da tutunabilir. Türkiye’de bazı kene türleri insanlarda Kırım-Kongo kanamalı ateşi gibi ciddi hastalıkları taşıyabilir. Bu nedenle keneyi çıplak elle tutmamanızı ve ezmemenizi öneririz. Köpeklerle paylaştığımız diğer sağlık konuları için köpekten insana geçen hastalıklar yazımıza bakabilirsiniz. Sizi ya da bir aile üyenizi kene ısırdıysa veya keneyle temastan sonra ateş, halsizlik gibi belirtiler olursa bir sağlık kuruluşuna ya da insan hekimine başvurmanızı öneririz. İnsan sağlığıyla ilgili güncel bilgileri Sağlık Bakanlığı’nın resmî kaynaklarından takip edebilirsiniz.
Köpeğinizi keneden nasıl korursunuz?
- Hekiminizin önerdiği dış parazit korumasını koruyucu hekimlik planının bir parçası olarak takvime uygun, yıl boyunca sürdürmek
- Yürüyüş dönüşü, özellikle park ve koru gezilerinden sonra köpeği elle ve tarakla kontrol etmek
- Uzun otlu, çalılık alanlarda köpeği patika üzerinde tutmak
- Bahçedeki otları kısa tutmak, yaprak yığınlarını temizlemek
- Köpeğin yattığı yeri ve battaniyelerini düzenli yıkamak
- Evdeki diğer hayvanların korumasını da aynı takvimde planlamak
Hangi dış parazit ürününün, hangi sıklıkla kullanılacağı köpeğin yaşına, kilosuna, sağlık durumuna ve yaşam tarzına göre değişir. Bu yüzden ürün adı ya da uygulama sıklığı vermiyoruz; genel çerçeveyi iç ve dış parazit takvimi sayfamızda bulabilir, köpeğinize özel planı hekimimizle birlikte yapabilirsiniz. Koruyucu ürün kullanılan köpeklerde de zaman zaman kene görülebilir; yürüyüş sonrası kontrol alışkanlığını bırakmamanızı öneririz.
Ne zaman hemen veterinere gelmelisiniz?
Köpeğinizde çok sayıda kene varsa, kene göz kapağında, kulak kanalının içinde ya da ağız çevresindeyse, kenenin çıktığı yerde hızla büyüyen bir şişlik varsa ya da yukarıda saydığımız belirtilerden biri ortaya çıktıysa beklemeden bize başvurmanızı öneririz. Halsizlikle birlikte koyu renkli idrar, solgun diş eti ya da nefes almada zorlanma acil durumdur; acil veteriner hizmetimiz günün her saatinde açıktır.
Bu yazı genel bilgi içindir; kesin tanı ve tedavi için veteriner hekime başvurmanızı öneririz. Animal Park olarak Kadıköy Feneryolu’nda 7/24 açığız; acil durumlarda 0501 036 59 80 numaralı hattımızdan bize her saat ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Köpeğimde kene gördüm, hemen veterinere gitmeli miyim?
Köpeğiniz iyi görünüyorsa ve kene kolay ulaşılan bir yerdeyse doğru yöntemle evde çıkarabilirsiniz. Kene göz, kulak içi ya da ağız çevresindeyse, çok sayıda kene varsa ya da kendinizi hazır hissetmiyorsanız bu işi bize bırakmanızı öneririz.
Köpekten kene nasıl çıkarılır?
İnce uçlu bir pens ya da kene çıkarma aparatıyla keneyi deriye en yakın yerden tutup yavaş ve sabit bir kuvvetle çekmek en güvenli yoldur. Keneyi sıkmamak, ezmemek ve eldiven kullanmak önemlidir.
Keneye kolonya ya da yağ sürmek işe yarar mı?
Hayır. Bu yöntemler keneyi çıkarmaz, kenenin içeriğini köpeğe boşaltmasını kolaylaştırabilir ve deriyi tahriş edebilir. Keneyi yakmak da aynı nedenle önerilmez.
Kenenin başı içeride kaldı, ne yapmalıyım?
Kazımaya çalışmamanızı öneririz; çoğu zaman vücut bu küçük parçayı kendiliğinden atar. Bölgede büyüyen kızarıklık, şişlik ya da akıntı olursa muayene iyi olur.
Kene ısırığından sonra belirtiler ne zaman çıkar?
Kene kaynaklı hastalıkların belirtileri günler ya da haftalar sonra ortaya çıkabilir. Bu nedenle kene çıkarıldıktan sonraki iki üç hafta halsizlik, iştahsızlık, ateş ve idrar rengi gibi değişiklikleri izlemenizi öneririz.
Kene mevsimi ne zaman başlar?
Keneler en çok ilkbahar ve yaz aylarında hareketlidir, ama ılık sonbahar ve kış günlerinde de görülebilir. Bu yüzden korumayı yıl boyunca planlamak iyi olur.
Köpeğimdeki kene bana bulaşır mı?
Keneler köpekten insana atlamaz, ama eve taşınan bir kene insana da tutunabilir. Keneyi çıplak elle tutmamanızı ve ezmemenizi öneririz; sizi kene ısırdıysa ya da sonrasında ateşiniz olursa bir sağlık kuruluşuna başvurmanız iyi olur.
Koruyucu ürün kullanan köpekte de kene görülür mü?
Görülebilir. Dış parazit ürünleri keneden korunmaya yardımcı olur, ama hiçbir yöntem tam koruma sağlamaz. Yürüyüş sonrası kontrol alışkanlığı önemlidir; ürünün uygunluğunu ve sıklığını hekiminizle konuşmanızı öneririz.
Köpeğimin dış parazit ürününü kedime de kullanabilir miyim?
Hayır. Köpekler için üretilmiş bazı dış parazit ürünleri kediler için zehirli olabilir. Her hayvan için türüne ve kilosuna uygun ürünü hekiminizle seçmenizi öneririz.
Çıkardığım keneyi ne yapmalıyım?
Çıplak elle ezmeden kapağı kapanan bir kaba koyup tarihini yazabilirsiniz. Köpeğinizde sonradan belirti olursa hekiminiz kenenin görünümü ve tarihi hakkında bilgi isteyebilir.
Dostunuz için bir hekim görüşü mü gerekiyor?
Kliniğimiz Feneryolu'nda 7 gün 24 saat açık. Sorunuzu WhatsApp'tan yazın ya da arayın; acil bir durumda randevu gerekmez.


Benzer yazılar
Kedi ve köpek için sakinleştiriciler: ilaç, takviye, feromon farkıKedi ve köpek için sakinleştiriciler üç gruba ayrılır: veteriner hekimin reçete ettiği ilaçlar, yem sınıfındaki sakinleştirici takviyeler ve feromon ürünleri. Etki güçleri ve riskleri farklıdır; ilaç grubundakiler muayene yapılmadan kullanılmaz, insan sakinleştiricileri ise hayvanlara verilmez.
Kedi ve köpekte antibiyotik kullanımıAntibiyotikler kedi ve köpeklerde yalnız bakteriyel enfeksiyonlarda ve veteriner hekim kararıyla kullanılır; virüs kaynaklı hastalıklarda işe yaramaz. Hangi antibiyotiğin ne kadar süre kullanılacağını enfeksiyonun yerine, gerekirse kültür ve antibiyogram sonucuna göre hekim belirler.
Kedi ve köpekte ağrı kesiciler: hangileri hekim kararıyla kullanılırKedi ve köpeklerde ağrı kesiciler, hayvanlar için üretilmiş ve veteriner hekim kararıyla kullanılan ilaçlardır. İnsanların kullandığı parasetamol, ibuprofen ve benzeri ağrı kesiciler kedi ve köpekler için zehirlidir; ağrının nedenine ve hayvanın böbrek, karaciğer ve mide durumuna göre ilacı hekim seçer.
Köpeklerde kaşıntı ilaçları: tablet, iğne, sprey seçenekleriKöpeklerde kaşıntı ilaçları; ağızdan verilen tabletler, veteriner hekimin uyguladığı uzun etkili enjeksiyonlar, bölgesel sprey ve kremler ile medikal şampuanlardan oluşur. İlaç kaşıntıyı baskılar, nedeni ortadan kaldırmaz; bu yüzden seçim, kaşıntının nedeni araştırıldıktan sonra veteriner hekim tarafından yapılır.
Kedi ve köpek göz damlaları ve merhemleriKedi ve köpek göz damlaları ile merhemleri; nemlendirici, antibiyotik, antiviral, iltihap giderici ve göz içi basıncını düşüren ilaçlar gibi farklı gruplardan oluşur. Göz muayenesi yapılmadan, özellikle kortizon içeren damlalar kullanılmaz; ilacı veteriner hekim belirler.
Kedi ve köpek kulak damlaları ve merhemleriKedi ve köpek kulak damlaları ile merhemleri, kulak iltihabının nedenine göre antibiyotik, mantar ilacı, iltihap giderici ya da parazit ilacı içeren veteriner ilaçlarıdır. Kulak zarı muayene edilmeden ve iltihabın nedeni bilinmeden kullanılmaz; ilacı ve süresini veteriner hekim belirler.Bağlantılı sayfalar
İlgili hizmetler
İlgili hastalıklar
Tedavi yaklaşımları
Hayvan türleri
Kaynaklar
Bu sayfadaki içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; veteriner hekim muayenesinin yerini tutmaz. Evcil hayvanınızda bir belirti varsa kliniğimizi arayın: 0501 036 59 80 (7/24).







