Kedilerde Kronik (Uzun Süren) İshal: Nedenleri ve Tetkikler



Haftalardır süren ya da sık tekrarlayan ishal, kedilerde çoğu zaman tedavi edilebilir bir sorunun işaretidir. Nedeni bulmak adım adım yapılan bir araştırma gerektirir; erken başlamak kilo ve sıvı kaybını önler.
Bu sayfada 7 başlık
Kedinizin ishali birkaç günde geçmiyor, haftalardır sürüyor ya da düzelip düzelip yeniden başlıyorsa, bu tabloya kronik (uzun süren) ishal denir. Kısa süren ishal çoğu zaman mama değişikliği ya da hafif bir mide bağırsak tahrişiyle ilgilidir ve kendiliğinden geçebilir. Uzun süren ishal ise bağırsakta ya da bağırsak dışındaki bir organda süregelen bir sorunun işaretidir. İyi haber şu ki kronik ishalin nedenlerinin çoğu bulunabilir ve kontrol altına alınabilir. Bu yazıda olası nedenleri, muayenede izlenen yolu ve evde dikkat edebileceğiniz noktaları anlatıyoruz. Kısa süren ishal ve genel bilgiler için kedilerde ishal rehberimize bakabilirsiniz.
Kronik ishal ne demek?
Hekimler, birkaç haftadan uzun süren ya da sık aralıklarla tekrarlayan ishali kronik olarak değerlendirir. Dışkının sürekli yumuşak olması, günde birden fazla kez kum kabına gidilmesi, kabın dışına kaçırma ya da dışkıda mukus görülmesi bu tablonun parçası olabilir. Kedi bazen keyifli görünür, yer içer ve oynar; bu durum sahiplerin beklemesine neden olabilir. Ancak uzun süren ishal zamanla kilo kaybına, tüylerde matlaşmaya ve besin eksikliklerine yol açabilir.
İnce bağırsak mı, kalın bağırsak mı?

Muayenede ilk ayrım ishalin bağırsağın hangi bölümünden kaynaklandığıdır. Bu ayrım, hangi tetkiklerin önce yapılacağını belirler. Kum kabında gördüklerinizi hekime anlatmanız bu yüzden çok değerlidir.
- İnce bağırsak kaynaklı ishal: Dışkı miktarı fazladır, sulu ya da yumuşaktır; tuvalete gitme sıklığı biraz artar. Kilo kaybı, kusma ve iştah değişikliği sık eşlik eder.
- Kalın bağırsak kaynaklı ishal: Kedi sık sık ama az miktarda dışkılar, ıkınır, dışkıda mukus ya da taze kan görülebilir. Kilo kaybı daha az belirgindir.
- Karışık tablo: Bazı kedilerde iki bölüm birden etkilenir.
Kedilerde kronik ishalin olası nedenleri
- Parazitler: Yuvarlak kurtlar, giardia ve kalın bağırsakta yerleşen bazı tek hücreli parazitler uzun süren ishale yol açabilir. Kalabalık ortamlardan gelen genç kedilerde daha sık görülür. Ayrıntılar için kedilerde bağırsak kurtları sayfamıza bakabilirsiniz.
- Mamaya bağlı ishal: Mamadaki bir bileşene karşı hassasiyet ya da alerji, kronik ishalin sık nedenlerindendir. Bu kedilerin bir kısmı uygun bir diyetle belirgin biçimde düzelir.
- İnflamatuvar bağırsak hastalığı (IBD): Bağırsak duvarında süregelen bir iltihaptır; kusma, kilo kaybı ve ishalle seyreder. Ayrıntılar kedilerde inflamatuvar bağırsak hastalığı sayfamızda.
- Bağırsak tümörleri: Özellikle orta ve ileri yaştaki kedilerde bağırsak lenfoması gibi tümörler IBD’ye çok benzer bir tablo yapabilir; ayrımı için ileri tetkik gerekir.
- Hipertiroidi: Yaşlı kedilerde tiroit bezinin aşırı çalışması iştah artışına rağmen kilo kaybı ve ishal yapabilir. Ayrıntılar kedilerde hipertiroidi sayfamızda.
- Pankreas sorunları: Pankreasın iltihabı ya da sindirim enzimlerini yeterince üretememesi, yağlı ve hacimli dışkıya yol açabilir.
- Karaciğer, böbrek ve diğer organ hastalıkları: Bağırsak dışındaki sorunlar da sindirimi etkileyebilir.
- Viral enfeksiyonlar: FeLV ve FIV gibi bağışıklığı etkileyen enfeksiyonlar kronik ishale zemin hazırlayabilir.
Muayenede neler yapılır?

Kronik ishalin nedeni çoğu zaman tek bir testle bulunmaz; basitten ileriye doğru ilerleyen bir araştırma yaparız. Genel sıra şöyledir:
- Ayrıntılı öykü ve muayene: Ne zamandır sürdüğü, dışkının görünüşü, mama geçmişi, parazit koruması, kilo değişimi ve evdeki diğer hayvanlar sorulur.
- Dışkı muayenesi: Parazitler için çoğu zaman birden fazla örnek incelenir; bazı parazitler her örnekte görülmeyebilir. Ayrıntılar için dışkı muayenesi sayfamıza bakabilirsiniz.
- Kan testleri: Tam kan sayımı, biyokimya ve yaşlı kedilerde tiroit hormonu; gerektiğinde bağırsak emilimini yansıtan vitamin düzeyleri ve viral testler.
- Karın ultrasonu: Bağırsak duvarının kalınlığı, lenf düğümleri, pankreas ve diğer organlar değerlendirilir.
- Diyet denemesi: Diğer testler belirgin bir neden göstermezse hekimin seçtiği bir mamayla belirli bir süre deneme yapılır.
- Bağırsak biyopsisi: Diyet ve diğer adımlara rağmen sorun sürüyorsa, IBD ile tümörü ayırt etmek için doku örneği gerekebilir.

Tedavi nasıl planlanır?
Tedavi bulunan nedene göre şekillenir. Parazitlerde uygun parazit tedavisi ve evdeki diğer hayvanların korunması, mamaya bağlı ishalde diyet düzenlemesi, IBD’de iltihabı yatıştıran tedaviler ve diyet, hipertiroidide tiroit tedavisi ön plandadır. Sıvı kaybı olan kedilerde destek tedavisi de plana eklenir. İlaçların türü, süresi ve kullanım şekli yalnız muayene eden hekim tarafından belirlenir. Diyetin tedavideki yeri için diyet tedavisi sayfamıza bakabilirsiniz.
Evde neler yapabilirsiniz?

- Bir not defteri ya da telefonda bir günlük tutun: dışkının görünüşü, sıklığı, kusma, iştah ve kilo. Bu kayıt tetkik sırasını belirlemede çok işe yarar.
- Muayeneye mümkünse taze bir dışkı örneği getirin.
- Mamayı sık sık değiştirmeyin; diyet denemesi başladıysa ödül maması ve sofradan yiyecek vermeyin.
- Temiz suya kolay ulaşmasını sağlayın; birden fazla su kabı iyi olur.
- Evde insanlar için kullanılan ishal ilaçlarını kediye vermeyin; bazıları kediler için zararlıdır.
- Kum kabını sık temizleyin; bazı parazitlerin yeniden bulaşmasını azaltır.
Ne zaman beklememek gerekir?
Kronik ishal çoğu zaman randevuyla araştırılır; ancak bazı durumlar beklememelidir. Dışkıda bol kan ya da siyah, katran görünümlü dışkı, ishalle birlikte tekrarlayan kusma, halsizlik, bir günden uzun yemek yememe, belirgin su kaybı (çökük gözler, yapışkan diş eti) ve yavru ya da çok yaşlı kedide ishal bu durumlardandır. Bu belirtilerde kliniğimize 7/24 gelebilirsiniz.
Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Kesin tanı ve tedavi için kedinizi bir veteriner hekime muayene ettirmenizi öneririz.
Sık sorulan sorular
Kedilerde kronik ishal ne zaman denir?
Birkaç haftadan uzun süren ya da sık aralıklarla tekrarlayan ishal kronik olarak değerlendirilir. Kısa süren ishalden farklı olarak çoğu zaman kendiliğinden geçmez ve nedenin araştırılması gerekir.
Kedim keyifli ama ishali geçmiyor, sorun var mı?
Keyifli olması iyi bir işaret, ama uzun süren ishal zamanla kilo ve besin kaybına yol açabilir. Nedeni bulmak için randevu almanızı öneririz.
Kedilerde uzun süren ishal neden olur?
Parazitler, mamaya bağlı hassasiyet, inflamatuvar bağırsak hastalığı, bağırsak tümörleri, hipertiroidi, pankreas sorunları ve bazı viral enfeksiyonlar başlıca nedenlerdir. Hangisi olduğunu adım adım yapılan tetkiklerle anlarız.
Kronik ishal için hangi testler yapılır?
Genellikle dışkı muayenesi, kan testleri ve gerektiğinde karın ultrasonuyla başlanır. Bunlar neden göstermezse diyet denemesi, sorun sürerse bağırsak biyopsisi gündeme gelir.
Mama değiştirmek kronik ishali geçirir mi?
Mamaya bağlı ishali olan kedilerde uygun diyet belirgin düzelme sağlayabilir. Ancak bunun anlaşılması için hekimin seçtiği mamayla, başka yiyecek vermeden yapılan planlı bir deneme gerekir.
Kronik ishal kanser belirtisi olabilir mi?
Olabilir; özellikle orta ve ileri yaştaki kedilerde bağırsak lenfoması bu nedenler arasındadır. Ancak çok daha sık görülen ve tedavi edilebilen nedenler de vardır. Endişe yerine adım adım araştırma öneririz.
Kronik ishal diğer kedilere bulaşır mı?
Nedeni parazit ya da enfeksiyonsa bulaşabilir. Tanı konana kadar kum kaplarını ayırmak, sık temizlemek ve elleri yıkamak iyi olur. Parazit tedavisi gerekirse evdeki bütün hayvanlar birlikte değerlendirilir.
Probiyotik verebilir miyim?
Bazı kedilerde hekim önerisiyle destek olarak kullanılabilir. Ancak ürün seçimi ve kullanım hekimle planlanmalı; probiyotik nedeni ortadan kaldırmaz ve araştırmanın yerini tutmaz.
Dostunuz için bir hekim görüşü mü gerekiyor?
Kliniğimiz Feneryolu'nda 7 gün 24 saat açık. Sorunuzu WhatsApp'tan yazın ya da arayın; acil bir durumda randevu gerekmez.


Benzer yazılar






Bağlantılı sayfalar
İlgili hizmetler
İlgili hastalıklar
Kedilerde Gastrit: Mide İltihabının Belirtileri ve Nedenleri
- Kedilerde İnflamatuvar Bağırsak Hastalığı (IBD)
- Kedilerde Bağırsak Kurtları (İç Parazitler): Belirtiler ve Korunma
Kedilerde FIV (Kedi Bağışıklık Yetmezliği Virüsü)
Kedilerde Hipertiroidi (Tiroit Bezi Fazla Çalışması)
- Kedilerde Lösemi (FeLV, Kedi Lösemi Virüsü)
Tedavi yaklaşımları
Hayvan türleri
Kaynaklar
Bu sayfadaki içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; veteriner hekim muayenesinin yerini tutmaz. Evcil hayvanınızda bir belirti varsa kliniğimizi arayın: 0501 036 59 80 (7/24).
















